دسته کالاها
8 مورد از مهم ترین خواص زرشک برای سلامتی بدن
فهرست این مطالب
خواص زرشک
اولین امتیاز

زرشک با طبع سرد و خشک خود از فواید زیادی برای سلامتی برخوردار است. دارا بودن مقدار ویتامین ث فراوان یکی از مهم‌‌ترین خواص زرشک است. نکته‌ای که بایستی در هنگام خرید به آن دقت کرد این است که بتوان محصول با کیفیت و مرغوب را تشخیص داد. پارامترهای مختلفی هم چون رطوبت، رنگ، ظاهر، بو و طعم برای تشخیص نوع با کیفیت به کار برده ‌‌می‌شوند که در ادامه درباره چگونگی تشخیص صحبت ‌‌می‌کنیم.

خوب است بدانید که ایران در صدر تولیدکنندگان این محصول قرار دارد. شهرستان قائنات در استان خراسان جنوبی تقریبا 97 درصد از اراضی کشت را در اختیار دارد و بالغ بر 95 درصد از زرشک دنیا را تولید ‌‌می‌کند. نکته‌ای که شاید کم‌‌تر کسی از آن مطلع باشد این است که گونه‌های مختلفی از این محصول موجود است که هر یک جهت مصارف خاصی به کار برده ‌‌می‌شوند.

این محصول که از سوغات اصلی مشهد است به دلیل خواص بی‌نظیرش محبوبیت زیادی در داخل و خارج از کشور دارد و از این رو صادرات فراوانی از آن به سایر کشورها صورت ‌‌می‌گیرد. این محصول مغذی را ‌‌می‌توان در طبخ بسیاری از غذاها به کار برد که اصلی‌‌ترین آن که همه ما با آن آشنایی داریم ترکیب آن با زعفران و تزئین پلو است. آشنایی با ارزش غذایی و خواص زرشک موجب ‌‌می‌شود که بتوان به صورت آگاهانه آن را مصرف و از فواید بی نظیرش در بهبود بیماری‌ها و یا پیش گیری از آن‌ها بهره‌مند شد.

مهم‌‌ترین گونه‌های زرشک

گونه‌های مختلفی از این محصول در بسیاری از نقاط کشور نظیر آذربایجان، فارس، البرز، قوچان، اسفراین، بیرجند، لرستان، شیروان، بجنورد و قائنات کشت ‌‌می‌شود. از مهم‌‌ترین آن‌ها ‌‌می‌توان به گونه‌های بی دانه، زالزالکی، زرافشانی، پفکی، کوهی، دانه اناری و سیاه اشاره کرد. در بین این گونه‌ها برخی برای مصارف عمومی کاربرد بیش‌‌تری دارند. ارقام پفکی و دانه اناری به پلویی معروف هستند و ‌‌می‌توان در طبخ غذاها از آن‌ها استفاده کرد و از خواص زرشک بهره‌مند شد. ارقام سیاه و کوهی نیز بیش‌‌تر جهت آبگیری استفاده ‌‌می‌شوند.

ویژگی‌های یک زرشک خوب

بهترین خواص زرشک

  • زرشک مرغوب زرشکی است که تو پر و برجسته بوده و به رنگ قرمز روشن باشد. در صورتی که محصول، تیره شده و یا ظاهری مچاله داشته باشد تازه نبوده و از کیفیت و خواص بالایی برخوردار نیست.
  • بایستی بوی آن به راحتی به مشام برسد تا بتوان از تازگی آن اطمینان حاصل کرد.
  • باید طعم دلپذیری داشته باشد. در صورتی که مزه تلخی دهد و طعم آن خوشایند نباشد محصول تازه نیست.
  • باید کمی رطوبت و له شدگی داشته باشد.

متأسفانه برخی از سودجویان برای سنگین‌‌تر شدن و تازه به نظر رسیدن، به آن آب اضافه ‌‌می‌کنند که به آسانی قابل تشخیص است. پس از گذشت مدتی آب آن‌ها تبخیر شده و خشک ‌‌می‌شوند که در نتیجه وزنشان نیز کم خواهد شد. پس پیشنهاد ‌‌می‌شود که اگر قصد خرید زرشک را دارید ابتدا مقدار کمی از آن را خریداری کرده تا از کیفیت و تازگی آن اطمینان حاصل کنید. تقلب بعدی که در این ماده غذایی صورت ‌‌می‌گیرد این است که ارقام دانه اناری و پفکی را مخلوط کرده و به قیمت پفکی که گران‌‌تر است عرضه ‌‌می‌کنند. از این رو پیشنهاد ‌‌می‌شود که این محصول را از فروشگاه‌های معتبر تهیه کنید.

ارزش غذایی زرشک

قبل از این که بخواهیم راجع به خواص زرشک صحبت کنیم بهتر است با ارزش غذایی آن آشنا شویم. در 100 گرم از این ماده مواد مغذی زیر وجود دارد:

  • انرژی: 316 کیلو کالری
  • کربوهیدرات: 63.9 گرم
  • پروتئین: 3.6 گرم
  • چربی: 3.5 گرم
  • آب: 29 گرم
  • فیبر: 7.4 گرم
  • قند: 27.2 گرم
  • ویتامین ث: 24 میلی گرم
  • سدیم: 17 میلی گرم

آلکالوئیدهای زیادی در آن وجود دارد که موجب شده‌اند این محصول از خواص ارزشمندی برخوردار باشد. از مهم‌‌ترین این آلکالوئیدها ‌‌می‌توان به بربرین، بربامین و اکسیاکانتین اشاره کرد. بربرین که یک آنتی بیوتیک بسیار قوی است یکی از مهم‌‌ترین موادی است که در این خوراکی وجود دارد.

مهم‌‌ترین خواص زرشک برای سلامتی

مهم‌ترین خواص زرشک

1) کمک به سلامت کبد

یکی از مهم‌‌ترین وظایف کبد پاکسازی بدن از طریق دفع سموم است. از بارزترین خواص زرشک ‌‌می‌توان به کاهش التهابات و نابودسازی میکروب‌ها اشاره کرد. با مصرف آن عفونت‌های احتمالی کبد از بین ‌‌می‌رود، کبد پاکسازی شده و در نتیجه عملکردش بهبود ‌‌می‌یابد. توصیه ‌‌می‌شود افرادی که به بیماری کبد چرب مبتلا هستند آن را در برنامه غذایی خود قرار دهند. آنتی اکسیدان‌های موجود در این ماده غذایی با رادیکال‌های آزاد مبارزه کرده و در نتیجه به حفظ سلامت کبد کمک ‌‌می‌کنند.

2) کاهش فشار خون و کمک به حفظ سلامت قلب

یکی از ترکیبات مفید موجود در این خوراکی بربامین است. این ماده یون‌هایی که در خون وجود دارند را تنظیم ‌‌می‌کند که در نتیجه از آسیب دیدن بافت قلب پیش گیری شده و سلامت آن حفظ خواهد شد. از طرف دیگر تصفیه کردن چربی خون و جلوگیری از غلظت خون از خواص زرشک هستند که در کنار تنظیم یون‌ها مانع از گرفتگی عروق خواهند شد. وجود پلی فنول در کنار آنتی اکسیدان‌ها و ویتامین ث باعث ‌‌می‌شود فشار خون کاهش یافته و بدین ترتیب طول عمر دیواره رگ‌های خونی افزایش ‌‌می‌یابد.

3) تنظیم قند خون و کنترل دیابت

وظیفه انسولین تنظیم کردن قند خون است. بربرین باعث ‌‌می‌شود که سلول‌ها به هورمون انسولین بهتر پاسخ داده و در نتیجه قند خون کاهش یابد. از این رو از دیگر خواص زرشک این است که در صورتی که افراد دیابتی آن را در برنامه غذایی خود بگنجانند ‌‌می‌توانند به کنترل قند خون خود کمک کنند. برخی تحقیقات اثبات کرده اند که مصرف زرشک مشابه با داروی متفورمین بر افراد دیابتی اثر کرده است.

4) کمک به حفظ سلامت پوست و مو

ویتامین ث که به فراوانی در این خشکبار وجود دارد با رادیکال‌های آزاد مبارزه کرده و کلاژن سازی در پوست افزایش ‌‌می‌یابد. علاوه بر این از خواص دیگر این ویتامین این است که تولید ملانوما در پوست را کنترل ‌‌می‌کند. از این رو آکنه و لکه‌های پوستی کم رنگ شده و موجب شفاف شدن پوست خواهد شد. از دیگر خواص زرشک جلوگیری از پیری زودرس پوست و به تأخیر انداختن علامت‌های پیری است. وجود ویتامین ث در درخشان کردن و سلامت مو نیز تأثیر به سزایی دارد و با گردش خون بهتر موجب تغذیه رسانی به فولیکول مو شده و از این طریق از ریزش مو جلوگیری ‌‌می‌شود.

5) کمک به برطرف شدن اسهال

یکی دیگر از خواص زرشک این است که سالهاست آن را جهت درمان اسهال به کار ‌‌می‌برند. بربرین با کاهش دادن انتقال مدفوع از روده، به رفع اسهال و درمان آن کمک ‌‌می‌کند. دلیل ایجاد اسهال عفونت‌هایی است که از طریق باکتری ای کولای به وجود ‌‌می‌آیند. تحقیقات نشان ‌‌می‌دهند که خرید زرشک و مصرف آن ‌‌می‌تواند این عفونت را درمان کند.

6) کاهش چربی خون و کمک به لاغری

از دیگر خواص زرشک کم کردن چربی مضر خون است که این کار را از طریق بهبود عملکرد کبد، زیاد کردن جریان خون و افزایش سوخت و ساز بدن انجام ‌‌می‌دهد. هنگامی که تعادل میان آنتی اکسیدان‌ها و رادیکال‌های آزاد از بین رود استرس اکسیداتیو به وجود ‌‌می‌آید و به دنبال آن بیماری‌های زیادی هم چون دیابت، فشار خون، چاقی و بیماری‌های قلبی حاصل ‌‌می‌شود. ثابت شده است که گنجاندن این محصول در برنامه غذایی و مصرف منظم آن در حفظ این تعادل تأثیر به سزایی دارد.

7) حفظ سلامت دهان و دندان

بربرین از خاصیت ضد التهابی برخوردار بوده که از این طریق با التهاب‌های لثه‌ای مبارزه ‌‌می‌کند. از طرف دیگر ضد عفونی کننده بوده و از ایجاد پلاک و عفونت‌های لثه‌ای پیش گیری ‌‌می‌کند. آزمایشات انجام شده نشان ‌‌می‌دهند که تأثیر ژل‌هایی که عصاره زرشک در آن‌ها وجود دارد از خمیر دندان‌های ضد پلاک بیش‌‌تر است. بنابراین حفظ سلامت دهان و دندان یکی از مهم‌‌ترین خواص زرشک است.

8) پیش گیری از ابتلا به سرطان

از دیگر خواص زرشک ضد سرطان بودن آن است. بربرین موجود در آن ‌‌می‌تواند سلول‌های سرطانی را نابود کرده و از به وجود آمدن سلول‌های سرطانی جلوگیری کند. مصرف این ماده غذایی در جلوگیری از سرطان، علی‌الخصوص سرطان‌های دستگاه گوارش و روده تأثیر به سزایی دارد.

بیش‌ترین خواص زرشک

سخن آخر

زرشک گونه‌های مختلفی دارد که عموما همراه با شاخه و یا بدون شاخه به صورت ضربه‌ای و یا دستی چیده ‌‌می‌شوند. سپس شاخه‌ها و خارهای آن را جدا کرده و در آفتاب یا سایه خشک ‌‌می‌کنند. بنابراین روش‌های فرآوری متفاوتی دارد که طبیعتا محصول سایه خشک، از رنگ و کیفیت بالاتری برخوردار است.

دریافتیم که خواص زرشک بسیار زیاد است و ‌‌می‌توان به آسانی از آن استفاده کرد و از فواید بی نظیرش بهره‌مند شد. اکثر این فواید به دلیل وجود ماده‌ای به نام بربرین در ترکیبات این خشکبار است که ‌‌می‌تواند همانند یک آنتی بیوتیک قوی عمل کند. ایران بزرگ‌‌ترین تولید کننده این ماده خوش رنگ است بنابراین هر فرد باید نسبت به  خواص آن آگاهی لازم را داشته باشد. در این صورت ‌‌می‌تواند به درستی از آن در طبخ انواع غذاها و یا دمنوش‌ها استفاده کرده و از فواید آن برخوردار شود.

امتیاز به کالا
دیدگاه کاربران
8 مورد از مهم ترین خواص زرشک برای سلامتی بدن

ثبت دیدیگاه به معنی موافقت با قوانین انتشار باطنی مارکت است.

اشتراک در
اطلاع از
0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها