دسته کالاها
5 دسته از انواع زعفران که تا به حال آن ها را نمی شناختید
فهرست این مطالب
انواع زعفران
اولین امتیاز

انواع زعفران از خواص بی‌نظیری برخوردار بوده که اکثر مردم از آن هیچ اطلاعی ندارند. در صورتی که قصد خرید دارید باید دقت کنید که بر اساس نیاز خود، زعفران مناسب را انتخاب کنید تا هم در هزینه‌ها صرفه جویی شده و هم در کاربرد مناسب خودش مصرف شود. انواع زعفران طعم، عطر و رنگ‌های متفاوتی دارند ازاین رو آشنا شدن با آن‌ها و شناخت خصوصیات و تفاوت‌هایشان شما را یاری ‌می‌کند که خرید آسان‌‌تر و معقولانه‌ای را داشته باشید. ما نیز در این مطلب قصد داریم به شما در این زمینه کمک کنیم.

آشنایی مختصر با گیاه زعفران

جهت آشنایی با انواع زعفران در ابتدا لازم است آشنایی مختصری با گیاه آن کسب کنیم. رشد گیاه زعفران به وسیله پیاز آن صورت می‌گیرد. این پیاز از طریق یک پوشال که به رنگ قهوه‌ای است حفاظت ‌می‌شود. با کاشته شدن پیاز، گیاه رشد کرده و سپس یک ساقه نمایان می‌شود و در انتهای این ساقه غنچه به وجود ‌می‌آید. با بزرگ شدن غنچه، گلی به رنگ بنفش که شش عدد گلبرگ دارد ظاهر ‌می‌شود. این شش گلبرگ در حقیقت حفاظت از سه عدد کلاله که به رنگ قرمز هستند را بر عهده دارند. این ادویه خوش رنگ، حاصل برداشت این کلاله‌‌‌ها ‌می‌باشد. از انواع ادویه‌ای است که قیمت بالایی دارد از این رو به طلای سرخ نیز شناخته می‌شود. دو بخش کلاله و خامه هر رشته از زعفران را به وجود می‌آورند. در واقع کلاله ناحیه قرمز رنگ و خامه قسمت سفید رنگ این ادویه خوش رنگ هستند.

طبقه بندی انواع زعفران

به دو شیوه فیزیکی و محتوایی می‌توان انواع زعفران را طبقه بندی نمود. در طبقه بندی فیزیکی تفکیک بر طبق فرم و ظاهر صورت می‌گیرد، ولی طبقه بندی محتوایی بر حسب کیفیت آن خواهد بود. البته شایان ذکر است که هر کشور معیار و ملاک خاصی برای دسته بندی این ماده غذایی دارد. معیار اصلی کشور اسپانیا برای دسته بندی، محل کاشت این محصول و معیارهای بعدی، طول و ضخامت کلاله و خامه هستند. طبقه بندی در هندوستان بر طبق میزان خالص بودن و مرغوبیت کلاله صورت می‌گیرد. انگلستان تفکیک خود را بر اساس معیارهایی نظیر رنگ، طعم و عطر انجام می‌دهد. استانداردی به نام ISO3632 وجود دارد که مورد پذیرش تما‌می کشورها نیز واقع شده است.

در حالت کلی پنج دسته نگین، دخترپیچ، پوشال، سرگل و سفید انواع زعفران ایران را تشکیل می‌دهند. در این مقاله به معرفی اجمالی این پنج دسته، که طبق این استاندارد طبقه بندی شده‌اند ‌می‌پردازیم.

نگین

انواع زعفران نگین

در ایران، نوع نگین که به آن نگینی نیز گفته می‌شود به عنوان بهترین زعفران شناخته شده است. به دسته‌‌‌های گوناگونی هم چون نگین پرسی، نگین سوپر، نگین درجه دو و شبه نگین تقسیم می‌شود. این محصول گران بهاترین و با کیفیت‌ترین انواع زعفران ‌است، از میزان رنگ دهی بسیار زیادی برخوردار بوده و میزان صادرات بالایی نیز از آن صورت می‌گیرد. به دلایلی هم چون هزینه بر بودن عملیات برداشت، وقت گیر بودن برداشت محصول و فعالیت‌های زیادی که جهت فرآوری لازم دارد از تولید و فروش پایینی برخوردار است. بیش‌ترین میزان تولید، به کشورهای آسیایی صادر می‌شود از این رو قیمت بسیار بالایی دارد.

از ویژگی‌های کلاله انواع زعفران نگین این است که بایستی سه شاخه کلاله کاملا از یک دیگر منفصل باشند، قسمت انتهایی آن‌‌‌ها به رنگ سفید نباشد و هیچ گونه خم و تابیدگی در آن‌‌‌ها دیده نشود. رنگ و شکل مناسب و عدم وجود هیچ تکه به هم چسبیده‌ای در آن‌‌‌ها از دیگر ویژگی‌های مدل نگین هستند. بر طبق ویژگی‌‌‌ها و مراحل فرآوری به دسته‌‌‌های مختلفی تقسیم ‌می‌شود که اشاره مختصری به هرکدام خواهیم داشت.

نگین پرسی

دلیل نام گذاری نگین پرسی این است که این مدل از انواع زعفران، در حین فرآوری پرس شده و شاخه‌‌‌های قرمز آن به حالت تخت در ‌می‌آیند. عرضه نگین پرسی در بازار بسیار کم صورت می‌گیرد.

نگین سوپر

نگین سوپر، معروف‌ترین زعفران نگین بوده که مرغوبیت ظاهری و رنگ بسیار خوبی دارد. یک انتخاب عالی جهت صادر نمودن به کشورهای آسیایی نظیر چین، نگین سوپر است.

نگین درجه دو

در بین انواع زعفران نگینی از کیفیت متوسط رو به بالایی برخوردار بوده و یک انتخاب مناسب جهت صادر کردن ‌است.

شبه نگین

نسبت به سایر هم گروهی‌‌‌های خود از کیفیت پایین‌تری برخوردار است و طبیعتا قیمت مناسب‌تری نیز دارد.

سرگل

سرگل به اسامی مختلفی هم چون ممتاز، سرریشه و سرقلم نیز شناخته ‌می‌شود. در حقیقت همان محصولی است که در بسته بندی‌‌‌ها و وزن‌‌‌های مختلف آن را در بازار عرضه ‌می‌کنند. ناحیه ابتدای کلاله و یا همان سرقلم را در تهیه این نمونه از انواع زعفران به کار می‌برند. عطر و طعم دلپذیر و رنگ دهی زیاد از ویژگی‌های آن هستند. در آن هیچ ریشه و قسمت زرد رنگی دیده نمی‌شود، و تنها از قسمت کلاله که کاملا از هم جدا شده و بسیار تمیز هستند استفاده شده است. این محصول، قسمت‌‌‌های شکسته شده و خرد شده بیش‌تری در قیاس با سایرین دارد.

از خصوصیات آن این است که کلاله‌‌‌ها به صورت کامل از یک دیگر جدا هستند، از ظاهر و رنگی چشم گیر برخوردارند، هیچ گونه رنگ سفید در کلاله‌‌‌ها دیده نمی‌شود و به صورت کامل به رنگ قرمز ‌هستند. هم چنین هیچ گونه درهم تنیدگی در آن‌‌‌ها دیده نمی‌شود، کلاله‌‌‌های آن ضخامت زیادی دارند و میزان سافرانال و کروسین آن بسیار زیاد است. از کاربرد‌‌‌های سرگل که یکی از انواع زعفران مرغوب است ‌می‌توان به مصارف در حوزه‌‌‌های درمان، صنعت و خوراک اشاره کرد. ذکر این نکته ضروری است که در زمینه صادرات نیز از نوع سرگل استفاده ‌می‌شود.

پوشال

انواع زعفران پوشال

یکی از انواع زعفران بوده که حدود ۳ تا ۵ میلی متر خامه در بین کلاله‌‌‌های قرمز رنگ آن مشاهده می‌شود. به دلیل وجود خامه در کنار کلاله، نسبت به سایر گل‌‌‌های زعفران از دوام و بقاء بیش‌تری برخوردار است. به طور معمول از مقدار ۱۰۰ کیلوگرم گل زعفران حدود یک کیلوگرم نوع پوشال به دست می‌آید. میزان کلاله آن از نوع دسته بیش‌تر بوده بنابراین قدرت رنگ دهی بیش‌تری نیز نسبت به نوع دسته دارد.

در این نمونه، به آسانی می‌توان اصلی و تقلبی بودن را تشخیص داد زیرا در نوع پوشال کلاله و خامه به یک دیگر چسبیده‌‌اند بنابراین احتمال تقلب کردن کم ‌می‌شود. به دلیل ذکر شده، برخی از مردم پوشال را برای خرید گزینه‌ای بسیار مناسب می‌دانند. از خصوصیات پوشال که یکی از انواع زعفران مرغوب ‌‌‌‌‌‌‌بوده این است که در قسمت انتهایی کلاله، رنگ سفیدی وجود دارد و کلاله‌‌‌های آن دارای پیچش و درهم تنیدگی هستند. هم چنین تکه‌‌‌های به هم متصل در آن وجود ندارد، رشته‌های آن به حالت کلاف بوده و از کلاله‌‌‌های خوش رنگی برخوردار است.

دخترپیچ یا دسته

انواع زعفران دخترپیچ یا دسته

در دخترپیچ که یکی از انواع زعفران ‌‌‌‌‌‌‌است تمامی رشته‌‌‌ها یعنی خامه و کلاله در کنار هم چیده شده و سپس خشک ‌می‌گردند. درحقیقت رشته‌ها دست نخورده و کلاله‌‌‌های سه رشته از قسمت سفید رنگ یا خامه جدا نشده‌‌اند. رشته‌‌‌ها به دو شیوه یک سویه و یا دو سویه در کنار هم قرار می‌گیرند. در حالت یک سویه، بخش‌های کلاله روی یک دیگر و بخش‌‌‌های خامه نیز روی یک دیگر قرار گرفته و یک دسته را ایجاد می‌کنند. حالت دو سویه به این صورت است که در دو طرف دسته، کلاله‌‌‌ها قرار دارند و بخش وسط دسته را خامه تشکیل می‌دهد.

دسته از پایه‌ای‌ترین و اصلی‌ترین انواع زعفران است. بنا بر مرغوبیت، قسمت کلاله کوتاه‌تر و یا بلندتر از قسمت خامه بوده و بلندی ناحیه خامه به طور معمول حدود ۳ تا ۵ میلی متر ‌است. به دلیل وجود رشته‌های کامل در دخترپیچ، عطر و بوی بی نظیری دارد. نسبت به سایرین مقرون به صرفه‌تر بوده و زیبایی چشم نوازی دارد و همین عامل موجب محبوبیت آن شده است. خصوصیات دخترپیچ به این صورت است که در بخش انتهایی کلاله‌‌‌ها قسمت‌‌‌های سفید رنگ وجود دارد و پیچش و فر خوردگی بسیاری در آن دیده می‌شود. هم چنین عموما به حالت دسته‌هایی از رشته‌ها هستند، رشته‌ها به صورت کلاف بوده و از رنگ زیبایی برخوردارند.

ریشه، خامه، سفید یا کنج

هنگامی که کلاله را از خامه جدا ‌می‌کنند به بخش سفید رنگ، خامه، کنج، سفید یا ریشه گفته می‌شود. در کشورهای اروپایی به نام‌‌‌های (white) سفید و یا (style) خامه شناخته ‌می‌شود. پس از تحقیقات و آزمایشات صورت گرفته مشخص شده است که قسمت‌‌‌های قرمز رنگ، مواد بیش‌تری را در خود جای داده‌‌اند. کروسین، که عامل ایجاد رنگ دهی انواع زعفران است یکی از این مواد بوده که در گیاه این ادویه سرخ رنگ وجود دارد. این ماده در قسمت کلاله بیش‌ترین مقدار را دارد و هرچه به سمت خامه حرکت ‌می‌کند از میزان آن کاسته می‌شود.

به عقیده اکثر مردم عطر ریشه بیش‌تر از نواحی دیگر بوده ولی در حقیقت این یک باور غلط ‌است. قسمت ریشه رطوبت زیاد‌تری نسبت به سایر قسمت‌‌‌ها دارد و همین عامل سبب بهتر خارج شدن عطر آن می‌شود. درست است که در ناحیه کنج، کروسین وجود ندارد ولی تمامی خواص زعفران قرمز را دارا است. از خصوصیات ریشه این است که از کیفیت پایینی برخوردار بوده و رطوبت بیش‌تری نسبت به بقیه قسمت‌‌‌ها دارد که همین عامل باعث شده عطر بیش‌تری از آن به مشام برسد. در پاره‌ای اوقات افراد سودجو ریشه را با استفاده از رنگ‌‌‌هایی نظیر رنگ خود انواع زعفران، رنگ کرده و آن را در قالب مدل نگین عرضه می‌کنند. از این رو تشخیص دادن ریشه از نگین سخت بوده و پیشنهاد ‌می‌شود که جهت خرید، فروشگاه‌‌‌های معتبر را انتخاب کنید.

سخن آخر

مقایسه انواع زعفران از جهات رنگ، ظاهر و قیمت بسیار مهم است. تقسیم بندی آن‌ها، بر طبق شیوه فرآوری که همان نحوه پاک کردن و خشک کردن رشته‌‌‌ها ‌است انجام ‌می‌گیرد. این ادویه طلایی به دلیل رنگ جذاب و قیمت بالا منحصر به فردی خاص خودش را دارد بنابراین در خرید خود ضروری است بدانیم که آن را برای چه کاربردی می‌خواهیم مصرف کنیم. ایران بزرگ‌ترین مرکز تولید و صادرات این محصول بوده که حدود ۹۰ درصد از زعفران دنیا را به خود اختصاص داده است که در این میان از برخی ارقام صادرات بیش‌تری صورت می‌گیرد. از خصوصیات بارز انواع زعفران برای سلامتی بدن ایجاد نشاط، بهبود خلق و خو و درمان افسردگی است.

بسیاری از خاصیت‌‌‌های درمانی که در این ادویه وجود دارد به لطف وجود مولکول کروسین است که در آن وجود دارد. به دلیل سخت بودن هضم کروسین، این مولکول از طریق سیستم گوارشی به کروستین تبدیل می‌شود. یکی از وظایف کروستین بالا بردن میزان تولید سروتونین ‌است. سروتونین یک هورمون شادی آور در مغز بوده و با افزایش تولید این هورمون، نشاط و شادابی فرد افزایش ‌می‌یابد. از دیگر فواید این ماده غذایی بهبود گردش خون، بهبود دستگاه گوارش، استحکام استخوان‌‌‌ها، بهبود حافظه، پیش گیری از آلزایمر و پیش گیری از مبتلا شدن به پارکینسون است. با انتخاب مناسب و خرید انواع زعفران مرغوب علاوه بر خوش رنگ کردن و معطر کردن غذاها از مزایای آن برای سلامتی بهره مند شوید.

امتیاز به کالا
دیدگاه کاربران
5 دسته از انواع زعفران که تا به حال آن ها را نمی شناختید

ثبت دیدیگاه به معنی موافقت با قوانین انتشار باطنی مارکت است.

اشتراک در
اطلاع از
0 نظرات
بازخورد (Feedback) های اینلاین
مشاهده همه دیدگاه ها